Bir ağaç yok olduğunda geriye ne kalır? Asuman Daşdemir, baskı, boya, kumaş ve dikişle hazırladığı eserlerinde doğadaki tahribatın hafızamızda bıraktığı izleri araştırıyor.
Sanatçı Dr. Öğr. Üyesi Asuman Daşdemir’in “Tahribatın Tadilatı” adlı kişisel baskı resim sergisi, 12 Ekim 2026’da İzmit Belediyesi Cumhuriyet Sanat Galerisi’nde açıldı. Küratörlüğünü Prof. Dr. İsmail Keskin’in üstlendiği sergi, 23 Ekim’e kadar ziyaret edilebilecek.
Serginin oluşumunda sanatçının çocukluğunda ağaçlarla kurduğu kişisel ilişkinin izleri var. Bir dalın altında geçirilen zaman, dokunulan bir gövde, tanıdık bir ağacın kesilmesi... Daşdemir, sergi manifestosunda doğadaki kaybın insanın hafızasında da iz bıraktığını anlatıyor. Eserleri bu izlerden hareketle biçimleniyor.
Dikişin saklamadığı yara
Çalışmalarda ağaç dallarını ve köklerini andıran çizgiler, koyu baskı alanları, sarı ve kırmızı lekeler, yer yer de kumaş parçaları görülüyor. Kumaşların kenarları belirgin renkli iplerle dikilmiş; kimi ipler yüzeyin üzerinde serbestçe uzanıyor. Bazı resimlerde dalların ince örgüsü geniş renk alanlarını keserken bazılarında bir yama, kompozisyonun en dikkat çekici parçasına dönüşüyor.
Sanatçı, manifestosunda üretim sürecini şöyle açıklıyor;
Dallarını, yaprakları bastım. Sonra o yüzeyi bozdum. Diktim. Yamadım. Boyadım. Örttüm. Yeniden açığa çıkardım.
Her müdahale bir şeyi onarırken başka bir şeyi değiştirdi.
Dalları ve yaprakları basıyor; ardından elde ettiği yüzeyi bozuyor, dikiyor, yamıyor ve boyuyor. Böylece doğadaki tahribat üzerine düşünürken kullandığı resim yüzeyine de müdahale ediyor. “Dikiş yarayı kapatmadı; yarayı görünür kıldı.” sözleri, bu tercihin anlamını özetliyor.
Dikişler iki parçayı birbirine tutturuyor; parçaların neden ayrıldığı sorusunu ise ortadan kaldırmıyor. Onarma girişimi, kaybın gerçekleştiği gerçeğini değiştirmiyor. Serginin adındaki “tahribat” ve “tadilat” sözcükleri, aynı resim yüzeyinde karşılık buluyor.
Baskıresim ve malzemenin dili
Özgün baskıresim, tamamlanmış bir tablonun basılı kopyası değildir. Sanatçı, hazırladığı kalıp veya başka bir baskı yüzeyi aracılığıyla görüntüyü aktarır ve bu yolla özgün sanat eseri üretir. Baskıdan birden fazla nüsha alınabilmesi bu ayrımı değiştirmez. Daşdemir ise baskıyla elde ettiği yüzeyi dikiş, kumaş ve boyayla yeniden çalışarak her müdahaleyi resmin bir parçası hâline getiriyor.
Dikişin sanatın malzemesi olarak kullanılması, çağdaş sanat tarihinde de karşılığı olan bir tercih. İtalyan sanatçı Alberto Burri, 1950’lerdeki Sacchi (Çuvallar) dizisinde kesilmiş ve dikilmiş çuval parçalarını eserlerinin başlıca malzemesi olarak kullandı. Burri’nin çalışmalarında kumaşın yırtığı ve dikişi nasıl resmin bir parçasıysa Daşdemir’in eserlerinde de iplik ve yama anlam taşıyor. Elbette iki sanatçının konuları ve çıkış noktaları farklı. Daşdemir’in ilgisi, özellikle ağaçların uğradığı tahribat ve bunun insan hafızasındaki karşılığı üzerinde yoğunlaşıyor.
Sanatçının anlatımıyla sergi
Açılış konuşmasında “Benim derdim doğa” diyen Asuman Daşdemir, çalışmalarında ağaçların dokularını neden ısrarla araştırdığını doğadaki tahribattan duyduğu üzüntüyle açıkladı. Serginin küratörü, Prof. Dr. İsmail Keskin, baskıresim tekniğinin ve dokuların eserlerdeki ağırlığına dikkat çekti. Ufuk Aktürk de İzmit’te sanatın daha geniş kesimlerle buluşmasının önemini vurguladı.
Açılışa katılan sanatseverlerle birlikte Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü Başkanı Prof. Dr. İsmail Keskin, İzmit Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürü Ufuk Aktürk ile Point Kültür Sanat kurucusu Sedat Çiftçioğlu sanatçıdan çalışmaları ve resimlerinde kullandığı yöntemler hakkında bilgi aldı.
Sanat ve eğitim arasında bir yaşam
Asuman Daşdemir, sanat üretimini uzun yıllara yayılan eğitimcilik deneyimiyle birlikte sürdürüyor. Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde 22 yıl çalıştıktan sonra akademik yaşama geçti. 2021 yılında üstün yetenekli bireylerde görsel kültür eğitimi üzerine doktora çalışmasını tamamladı. Güzel sanatlar liseleri için hazırlanan İmgesel Resim ders kitabının yazarları arasında yer aldı. 2020’de Görsel Sanatlar Eğitimi Derneğinin Görsel Sanatlar Eğitimcisi Ödülü’ne layık görüldü. Türkiye’de ve yurt dışında çok sayıda karma sergiye katılan sanatçının özgeçmişinde beş kişisel sergi bulunuyor. Daşdemir, hâlen Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde öğrencilerine ders veriyor.
“Tahribatın Tadilatı”nı gezerken resimlerdeki kırmızı ipliklere, açıkta bırakılmış kumaş kenarlarına ve ağaçların izlerini taşıyan çizgilere yakından bakmakta yarar var. Her birinde sanatçının aynı soruya farklı malzemelerle yaklaştığı görülüyor: Doğada kaybettiklerimizi onarmaya çalışırken gerçekte neyi geri getirebiliyoruz?
Sergi: Tahribatın Tadilatı — Asuman Daşdemir Kişisel Baskı Resim Sergisi
Küratör: Prof. Dr. İsmail Keskin
Tarih: 12–23 Ekim 2026
Yer: İzmit Belediyesi Cumhuriyet Sanat Galerisi, İzmit / Kocaeli
